| Age |
Leeftijd; als er een leeftijd op het etiket staat -
12-year-old - dan moet dat de leeftijd zijn van de jongste whisky in de
blend. |
| Ageing |
Het rijpen van de drank vóór het bottelen, als de whisky nog
in de vaten zit. Ook wel “maturation” genoemd. |
| Alcohol by volume |
De alkohol als percentage van de gansen inhoud. |
| Angels's share |
Als de drank in de vaten ligt te rijpen, dan verdampt een deel.
Dit deel is voor iedere distilleerderij anders, maar de douane en de
belastingen lieten gemiddeld een verdamping toe van 2% van ieder vat. Dit
verlies heeft “Angels’ Share.” |
| Barley |
Barley is het Engelse werd voor
gerst. Dit graan is het basisingrediënt van whisky uit Schotland. een paar soorten zijn: Derkado,
Prisma,Puffin,Chariot |
| Barrel |
Een
vat. |
| Blend |
Mengsel van graanwhisky met malt whisky (of bourbon of
rye, afhankelijk van het land van origine). Waarschijnlijk afkomstig van
het Noorse werd “blanda” dat mengen betekend. |
| Body |
Het gevoel in de mond van een whisky. |
| Bond |
In entrepôt opslaan. Totdat accijns is betaald, moet whisky
in een “bondend” magazijjn blijven. |
| Blended whisky |
Whisky samengesteld uit single malts en graan whisky's. |
| Bourbon |
Voor de eerste keer gemaakt door een Amerikaanse pater in
1789. Deze klassieke Amerikaanse whiskey wordt van tenminste 51% maïs
gemaakt, en gedistilleerd tot een maximum van 80% abv, en wordt in verkoolde,
nieuwe eikenhouten vaten opgeslagen op een sterkte van niet meer als 62,5% abv. |
| Cask strength |
De sterkte van de whisky als hij na het rijpen uit het vat
komt. Dit is dus ónverdunde whisky, normaal wordt whisky verdund tot een
percentage van 40% of 43%. |
| Charring |
Verkolen. Het voordeel van het verkolen van de binnekanten
van de vaten voor het vullen met drank werd ontdekt in Kentucky. Dat
verkoolde hout haalt ongewenste stoffen uit de drank zoals zwavel.
Vaak gebruikte vaten kunnen opnieuw verkoold worden. |
| Chill filtration |
Een proces voor het eerst gebruikt in de jaren 1960, dat ervoor
zorgt dat whisky helder blijft als je water of ijs erbij doet. Whisky die
niet ge-chill-filterd is heeft de neiging om troebel te worden als water
erbij komt. Dit proces vindt plaats tijdens het bottelen, als de whisky tot rond
het vriespunt wordt gebracht, waardoor de vette ester verbindingen – die het
vertroebelen veroorzaken – consolideren. Dan wordt de whisky door een fìlter
gedaan, die het vaste matriaal opvangt. |
| Coffey still |
Een continu werkende stookketel, genoemd naar de uitvinder
Aeneas Coffey, oud Inspector General van de Ierse douane, die zijn uitvinding
pattenteerde in 1830. Wordt ook wel de Patent still genoemd. |
| Condenser |
Hier wordt de drank door gehaald om af te koelen nadat hij uit de ketel komt. Vroeger gebeurde dat in grote houten bakken (wormtub). |
| Chet |
Het middelste deel van het distillaat dat uit de spirit still
komt, dit is het beste deel van het distillaat, de foreshots (eerste deel)
en de feints (laatste deel) worden opnieuw gedistilleerd. |
| Demisting point |
Het punt als het distillaat dat uit de spirit still komt niet
meer troebel wordt als water is toegevoegd. dan begint de chet. |
| Doublings |
Het distillaat gemaakt door een 2e distillatie, ook wel high
wines genoemd. |
| Draff |
Het graan dat achterblijft in het beslagvat, als de suiker
van de gemouten gerst is onttrokken. |
| Dram |
Een glas gevuld met één vinger malt whisky. |
| Drum maltings |
De grote trommels, die de graankorrels mechanisch omdraaien
tijdens het moutproces. |
| Feints |
Ook wel tails of after shots, het laatste deel van het distillaat.
Dit heeft een laag percentage alkohol en een hoog percentage ongewenste chemische
verbindingen. De feints worden opnieuw gedistilleerd. |
| Gallon |
Inhoudsmaat, 1 gallon is 4,546 liter. |
| Grain whisky |
Whisky van andere granen dan gemouten gerst. |
| Grist |
De rouwe meelachtige gemalen gemouten gerst, wat het beslag
wordt zo gauw er water bij gedaan wordt. |
| Hogshead |
Een houten vat, meestal gemaakt van Amerikaans eikenhout, dat
tegenwoordig een inhoud heeft van 250 liter. |
| Kiln |
Kamergrote ruimte waar de gemouten gerst gedroogd wordt. Rook
van turf- of kolenvuur komt door de vloer naar boven. Deze ruimtes hebben
een pagodevormig dak waardoor de rook weg kan. |
| Kilning |
Het branden. Het droogproces dat de kiemende gerst doet stoppen
met groeien, zodat het zetmeel niet wordt opgebruikt. |
| Low winals |
Letterlijk “lage wijnen”. De heldere drank uit de eerste
distillatie in de wash-still. “Low” staat voor het lage alkoholgehalte (21%). |
| Lyne arm |
Dit loopt van de kop van de ketel door tot aan de
condensator. |
| Malt |
Mout, iedere soort graan die tot kiemen is gebracht en vervolgens is
gedroogd om de groei stop te zetten. Alle zetmeel is omgezet in suiker. |
| Malt whisky |
Whisky alleen maar gemaakt van gemouten gerst door dubbele
distillatie in een stookkketel. Hij heeft deipte en een grote sortering
van smaak, aroma en complexiteit waar geen graanwhisky tegenop kan.
Zonder uitzondering zijn deze whisky's allemaal verschillend in
detail afhankelijk van de distilleerderij waar ze vandaan komen. Ze kunnen wel op
algemene eigenschappen gegroepeerd worden. |
| Malting |
Mouten; het beheersen van het kiemen van iedere soort graan. |
| Maltings |
Het gebouw waarin het moutproces plaats heeft. |
| Mash |
Beslag; het pap-achtige mengsel van grit en warm water. |
| Mash tun |
Beslagvat; van
origine gemaakt van ijzer of koper, maar
nu meestal van roestvrij staal. Deze grote tonnen kunnen tot 8.000 gallons
grist met warm water bevatte. De wort wordt weggehaald door de
geperforeerde bodem, en roerders zorgen voor een maximale suiker extraktie. |
| Mashing |
Beslaan; het onttrekken van gistbare suikers, door de grist
te weken in warm water. |
| Marrying |
Bewaren van gemengde whisky in grote vaten na het blenden
maar voor het bottelen. |
| Middle chet |
Middelste deel; zie chetting |
| New-make spirit |
Distillaat dat nog niet rijp is, in Schotland mag het pas
whisky heten na 3 jaar rijping. |
| Nose |
Het aroma en het bouquet van de whisky. |
| Octave |
Een klein vat met een inhoud van 68 liter (een halve “Hogshead”). |
| Palate |
Wat je proeft bij het beschrijven van een whisky. |
| Peat |
Peat is het Engelse woord voor turf. Samegeperst, verrot
plantemateriaal ontbonden door water. Wordt gestoken en dan gebruikt als
brandstof. Het wordt in de oven gebruikt tijdens het mouten van de gerst, en
de turfrook verandert en versterkt de smaak van de whisky. Het water
dat in sommige whisky’s wordt gebruikt is ook versterkt, omdat het over
of door de turf heeft gestroomd. |
| Peated malt |
Een malt die deels gedroogd is door een door turf
gestookt vuur. |
| Phenols |
Carbolzuur of fenol. Een typische karaktertrek van Schotse
whisky’s is de turfachtige smaak, afkomstig van chemicaliën die
fenolen heten, die van nature voorkomen in het brandproces. |
| Pot still |
In pot still distillatie wordt de vloeistof meestal 2 keer
gedistilleerd, soms 3 keer. Eerst in de wash still en vervolgens in de spirit
still. |
| Premium blended whisky |
Een blend whisky maar dan minstens 12 jaar oud. |
| Proof |
Op sommige flessen staat i.p.v. een alkohol percentage een bev.
105 proof. Deel het getal proof door 1,75 en de uitkomst is dan het alkohol
percentage. |
| Quaich |
Een Keltische kelk met twee oren, gebruikt bij
plechtigheden. Vroeger gemaakt van hout, nu meestal van zilver. |
| Receiver |
Opvanger; dit zijn grote vaten die feints, low winals, drank
of wort opvangen als ze klaar zijn. |
| Run |
Het distillaat dat uit de ketel komt. |
| Rye |
Ook wel Amerikaanse maar vooral Canadese whiskey, voor
minstens 51% gemaakt van rogge. |
| Rye whiskey |
Rye whiskey wordt van tenminste 51% rogge gemaakt. Terwijl
Bourbon verwijst naar de streek van produktie, wordt rye whiskey overal
in de USA en Canada gemaakt. |
| Saladin box |
Een lange kist, gemaakt van metaal of beton, waarin gerst
mechanisch wordt gekeerd tijdens het kiemen. Uitgevonden door een Franse
ingenieur genoemd Charlals Saladin |
| Shiel |
Houten peddels in de vorm van een schep om de gerst om te
gooien op de moutvloer. |
| Single barrel whisky |
Whisky die gemaakt is door 1 distilleerderij en uit 1
enkel vat komt. |
| Single malt |
Whisky gemaakt in 1 distilleerderij en alleen van gerst. |
| Slainte |
Schots voor "proost" als whisky gedronken wordt. |
| Spirit |
De drank. |
| Spirit safe |
Een kast met een glazen voorkant waar de drank (spirit) door
loopt als hij uit de still komt. De kast wordt verzegeld door de Customs
& Excise (douane en belasting), zodat niemand erbij kan (mag niet
voor de belasting), maar de stillman kan wel nog de distillatie controleren
door het venster. Eigenlijk is het een van glas gemaakte buis waar het distillaat
door loopt als het uit de ketel komt. |
| Spirit still |
De 2e en soms ook 3e distillatieketel in het proces van
pot still distillatie. |
| Steep |
Vat voor het weken van de gerst, voordat hij moet gisten en
mouten. |
| Still |
Stookketel; een stuk
productiemateriaal dat de twee belangrijkste processen van distilleren mogelijk maak,t namelijk: 1) verhitten om
damp te produceren 2) condensatie van de damp. |
| Switcher |
Letterlijk “draaier”. Een mechaniek bestaande uit draaiende
armen, vastgemaakt aan een beslaagvat. Vermindert de effecten van te veel schuimen
tijdens het gisten. |
| Tails |
Kijk bij feints. |
| Top dralssings |
Een malt van hoge kwaliteit die gebruikt wordt om een
blend extra diepte en karakter te geven. |
| Uisge beatha |
Gaelic voor "water of life" oftewel "levenswater".
"Uisge" zou later verbasterd worden tot "whisky". |
| Vatting |
Het mengen van malt en of graan whisky's van verschillende
distilleerderijen. |
| Vatted malt |
Malt whisky gemengd van verschillende distilleerderijen. In
vatted malts zit geen graanwhisky. |
| Wash |
De vloeistof die overblijft bij het gistproces.
Deze vloeistof bestaat uit desem en alkohol. De vloeistof die gedistilleerd
wordt om whisky van te maken. |
| Wash back |
Gistvat; eigenlijk van hout gemaakt, maar nu ook van roestvrij
staal; dit zijn de vaten waarin de wort gegist wordt om beslag te produceren. |
| Wash still |
In de pot still distillatie is dit de eerste ketel. Het
produceert de low winals. |
| Worm |
Condensator; condensatie vindt plaats als de alkoholdampen door
deze spiraalvormige koperen buis passere.n De worm wordt constant koud
gehouden om dit proces mogelijk te maken. Er zijn nog maar 8 distilleerderijen
die een wormtub gebruiken (waaronderr 5 van de 6 Classic Malts) |
| Wort |
De vloeistof die uit het beslagvat wordt afgegoten en
daarna gegist heeft heet wort, en is rijk aan gistbare suikers. |