| Age |
Leeftied; es d'r unne leeftied op ut etikèt steit -
12-year-old - daan moot dat de leeftied zien vaan de jongste whiskie in de
blend. |
| Ageing |
Ut riepe vaan d'n draank véúr ut flesse, es de whiskie nog
in de vate zit. Ouch wel “maturation” genump. |
| Alcohol by volume |
De alkohol es percentaasj vaan de gansen inhaajd. |
| Angels's share |
Es d'n draank in de vate ligk te riepe, daan verdamp e deil.
Dit deil is veur eder stokerijj versjèllend, mer de doewaan en de
belasting liet gemiddeld un verdamping tow vaan 2% vaan eder vaat. Dit
verluus hèt “Angels’ Share.” |
| Barley |
Barley is ut Ingelse woord veur
geers. Dit graon is ut basisingredijent vaan whiskie oet Sjotland. E paar soorte zien: Derkado,
Prisma,Puffin,Chariot |
| Barrel |
E
vaat. |
| Blend |
Mingsel vaan graonwhiskie mèt malt whiskie (of bourbon of
rye, aofhaankelik vaan ut land vaan orizjien). Waarsjijnlik aofkomstig vaan
ut Noorse woord “blanda” dat minge beteikend. |
| Body |
Ut geveul in de moond vaan unne whiskie. |
| Bond |
In antrepo opsloon. Totdat aksijns is betaold, moot whiskie
in un “bondend” magazijjn blieve. |
| Blended whisky |
whiskie samengestèld oet single malts en graon whiskie's. |
| Bourbon |
Veur d'n ierste kier gemaak door unne Amerikaanse paoter in
1789. Deze klassieke Amerikaanse whiskey weurd vaan teminste 51% maïs
gemaak, en gestook tot e maksimum vaan 80% abv, en weurd in verkaolde nuij
eikehoute vate gedoon op un sterrekde vaan neet mie es 62,5% abv. |
| Cask strength |
De sterrekde vaan de whiskie es heer nao ut riepe oet ut vaat
kump. Dit is dus ónverdunde whiskie, normaal weurd whiskie verdund tot e
percentaasj vaan 40% of 43%. |
| Charring |
Verkaole. ut veurdeil vaan ut verkaole vaan de binnekante
vaan de vate veur ut vulle mèt draank woord óntdèk in Kentucky. Dat
verkaolde hout haolt óngewinsde stoffe oet d'n draank zoewie zwavel.
Dèks gebruukde vate kinne obbenuijts verkaold weure. |
| Chill filtration |
E perses veur ut iers gebruuk in de jaore 1960, dat deveur
zörreg tot whiskie klaor blijjf este water of ies debijj deis. whiskie dee
neet ge-chill-filterd is heet de neiging um troebel te weure es water
debijj kump. Dit perses vind plaots tijdens ut flesse, es de whiskie tot roond
ut vreespunt weurd gebrach, boedoor de vètte ester verbindinge – die ut
vertroebelen veroorzake – consolidere. Daan weurd de whiskie door unne fìlter
gedoon, dee ut vaste matriaol opvingk. |
| Coffey still |
Unne kontinu wèrrekende stookketel, vernump naor d'n oetvinder
Aeneas Coffey, aajd Inspector General vaan de Ierse doewaan, dee zien oetvinding
pattenteerde in 1830. Weurd ouch wel de Patent still genump. |
| Condenser |
Hijj weurd d'n draank door gehaold um aof te keule nao tot
h'r oet de ketel kump. Vreuger gebäörde dat in groete houte bek (wormtub). |
| Cut |
Ut middelste deil van ut dèstillaat dat oet de spirit still
kump, dit is ut bèste deil vaan ut dèstillaat, de foreshots (ierste deil)
en de feints (lèste deil) weure obbenuijts gestook. |
| Demisting point |
Ut punt es ut dèstillaat dat oet de spirit still kump neet
mie troebel weurd es water is towgevoog. Daan begint de cut. |
| Doublings |
Ut dèstillaat gemaak door un 2e dèstillatie, ouch wel high
wines genump. |
| Draff |
Ut graon dat achterblijjf in ut beslaagvaat, es de sókker
vaan de gemoute geers is ónttrokke. |
| Dram |
E good gevöld glaas malt whiskie. |
| Drum maltings |
De groete trommels, die de graonkorrels mechanisch umdreijje
tijdens ut moutperses. |
| Feints |
Ouch wel tails of after shots, ut lèste deil vaan ut dèstillaat.
Dit heet e lieg persentaasj alkohol en un hoeg persentaasj óngewinsde sjemise
verbindinge. De feints weure obbenuijts gestook, |
| Gallon |
Inhajdsmaot, 1 gallon is 4,546 liter. |
| Grain whisky |
whiskie vaan aander graone daan gemoute geers. |
| Grist |
De rowwe meelechtige gemaole gemoute geers, wat ut beslaag
weurd zoegaw d'r water bijj gedoon weurd. |
| Hogshead |
E houte vaat, miestal gemaak vaan Amerikaans eikehout, dat
dees daog unne inhaajd heet vaan 250 liter. |
| Kiln |
Kamergroete ruimte boe de gemoute geers gedruug weurd. Rouk
vaan törref of kolevuur kump door de vloer naor bove. Dees ruimtes höbbe
un pagodevörmig daak boedoor de rouk weg kin. |
| Kilning |
Ut branne. Ut druugperses dat de kemende geers deit stoppe
mèt greuje, zoetot ut zètmeel neet weurd opgebruuk. |
| Low wines |
Lètterlik “lieg wijne”. De heldere draank oet de ierste
dèstillatie in de wash-still. “Low” steit veur ut liege alkoholgehalte (21%). |
| Lyne arm |
Dit löp vaan de kop vaan de ketel door tot aon de
condensator. |
| Malt |
Mout, eder soort graon dat tot keme is gebrach en denao is
gedruug um de greuj stop te zètte. Alle zètmeel is umgezat in sókker. |
| Malt whisky |
whiskie allein mer gemaak vaan gemoute geers door dobbel
dèstillasie in unne stookkketel. H'r heet deepte en un ganse sortering
vaan smaak, aroma en kompleksiteit boe geine graonwhiskie tegenop kin.
Zoonder oetzundering zien dees whiskies allemaol versjèllend in dittaj
aofhaangende vaan de stokerijj boe ze vendan koume. Ze kinne wel op
algemein eigensjappe gegroepeerd weure. |
| Malting |
Moute; ut beheerse vaan ut keme vaan eder soort graon. |
| Maltings |
Ut gebouw boe-in ut moutperses plaots heet. |
| Mash |
Beslaag; ut pap-echtige mingsel vaan grit en werrem water. |
| Mash tun |
Beslaagvaat; vaan
orizjien gemaak vaan iezer of koper, mer
noe miestal vaan rosvrijj staol. Dees groete tonne kinne tot 8.000 gallons
grist mèt werrem water bevatte. De wort weurd weggehaold door de
geperforeerde bojem, en reurders zörrege veur um maximaal sókker extraksie. |
| Mashing |
Beslaon; ut ónttrekke vaan gisbaar sókkers, door de grist
te weike in werrem water. |
| Marrying |
Bewaore vaan gemingde whiskie in groete vate nao ut blende
mer veur ut flesse. |
| Middle cut |
Middelste deil; kiek bijj cutting |
| New-make spirit |
Dèstillaat dat nog neet riep is, in Sjotland maag ut pas
whiskie heite nao 3 jaor rieping. |
| Nose |
Ut aroma en ut boeket vaan de whiskie. |
| Octave |
E klein vaat mèt unne inhaajd vaan 68 liter (un haaf “Hogshead”). |
| Palate |
Wats de preufs bijj ut besjrieve vaan unne whiskie. |
| Peat |
Peat is ut Ingelse woord veur törref. Samegepeers, verrot
plantemateriaol óntboonde door water. Weurd gesnoje en daan gebruuk es
brandstof. Ut weurd in d'n ove gebruuk tijdens ut moute vaan de geers, en
de törrefrouk verandert en versterrek de smaak vaan de whiskie. Ut water
dat in sommige whiskie’s weurd gebruuk is ouch versterrek, umtot ut euver
of door de törref heet geloupe. |
| Peated malt |
Unne malt dee gedeiltelik gedruug is door e door törref
gestook vuur. |
| Phenols |
Carbolzuur of fenol. Unnen typische karaktertrek vaan Sjotse
whiskie’s is de törrefechtige smaak, aofkomstig vaan sjemikalieje die
fenolen heite, die vaan nature veurkoume in ut branperses. |
| Pot still |
In pot still dèstillatie weurd de vloeistof miestal 2 kier
gedèstilleerd, soms 3 kier. Iers in de wash still en denao in de spirit
still. |
| Premium blended whisky |
Unne blend whiskie mer daan minstes 12 jaor aajd. |
| Proof |
Op sommige flesse steit i.p.v. un alkohol percentaasj un bev.
105 proof. Deil ut getal proof door 1,75 en de oetkoms is daan ut alkohol
percentaasj. |
| Quaich |
Un Keltische kellek mèt twie oere, gebruuk bijj
plechtighede. Vreuger gemaak vaan hout, noe miestal vaan zèllever. |
| Receiver |
Opvaanger; dit zien groete vate die feints, low wines, draank
of wort opvaange es ze klaor zijn. |
| Run |
Ut dèstillaat dat oet de ketel kump. |
| Rye |
Ouch wel Amerikaanse mer veural Canadese whiskey, veur
minstens 51% gemaak vaan rogge. |
| Rye whiskey |
Rye whiskey weurd vaan teminste 51% rogge gemaak. Terwijl
Bourbon verwijs naor de streek vaan produksie, weurd rye whiskey euveral
in de USA en Canada gemaak. |
| Saladin box |
Un lang kis, gemaak vaan metaol of beton, boe-in geers
mechanisch weurd umgedreijd tijdens ut keme. Oetgevoonde door unne Franse
inzjenjeur genaomd Charles Saladin |
| Shiel |
Houte peddels in de vörrem vaan un sjöp um de geers um te
goeje op de moutvloer. |
| Single barrel whisky |
whiskie dee gemaak is door 1 dèstilleerderij en oet 1 inkel
vaat kump. |
| Single malt |
whiskie gemaak in 1 dèstilleerderij en allein vaan geers. |
| Slainte |
Sjots veur "gezoondheid" es whiskie gedroonke weurd. |
| Spirit |
D'n draank. |
| Spirit safe |
Un kas mèt unne glaze veurkant boe d'n draank (spirit) door
löp es h'r oet de still kump. De kas weurd tow gehawwe door de Customs
& Excise (doewaan en belasting), zoetot niemes d'raon kin (maag neet
veur de belasting), mer de stillman kin wel nog de dèstillatie kontrolere
door ut vinster. Eigelik is ut un vaan glaas gemaakde buis boe ut dèstillaat
door löp es ut oet de ketel kump. |
| Spirit still |
De 2e en soms ouch 3e dèstillatieketel in het perses vaan
pot still dèstillatie. |
| Steep |
Vaat veur ut weike vaan de geers, veurtot h'r moot giste en
moute. |
| Still |
Stookketel; e stök
produksiemateriaol dat de twie belangriekste persesse vaan dèstilleren meugelik maak, naomelik: 1) hitte towdene um
damp te producere 2) kondensasie vaan d'n damp. |
| Switcher |
Lètterlik “dreijer”. Un mekaniek bestaonde oet dreijende
errem, vasgemaak aon e beslaagvaat. Vermindert de effekte vaan te väöl sjuime
tijdens ut giste. |
| Tails |
Kiek bijj feints. |
| Top dressings |
Unne malt vaan hoeg kwaliteit dee gebruuk weurd um unne
blend extra deepte en karakter te geve. |
| Uisge beatha |
Gaelic veur "water of life" oftewel "leveswater".
"Uisge" zow later verbasterd weure tot "whiskie". |
| Vatting |
Ut minge vaan malt en of graon whiskie's vaan versjèllende
dèstilleerderije. |
| Vatted malt |
Malt whiskie gemingk vaan versjèllende dèstilleerderije. In
vatted malts zit geine graonwhiskie. |
| Wash |
De vloeistof die euverblijjf bijj ut gisperses. Dees
vloeistof besteit oet desem en alkohol. De vloeistof die gedèstilleerd
weurd um whiskie vaan te make. |
| Wash back |
Gisvaat; eigelik vaan hout gemaak, mer noe ouch vaan rosvrij
staol; dit zien de vate boe-in de wort gegis weurd um beslaag te producere. |
| Wash still |
In de pot still dèstillatie is dit de ierste ketel. Ut
produseert de low wines. |
| Worm |
Kondensator; kondensasie vind plaots es de alkoholdampe door
dees spiraalvörremige kopere buijs passere. De worm weurd konstant kaajt
gehawwe um dit perses meugelik te make. D'r zien nog mer 8 dèstilleerderije
die unne wormtub gebruke (boe-ónder 5 vaan de 6 Classic Malts) |
| Wort |
De vloeistof die oet ut beslaagvaat weurd aofgegote en daonao
gegis heet hèt wort, en is riek aon gisbaar sókkers. |